Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực: Vai trò và quy trình cho doanh nghiệp

Thống kê từ Salesforce cho thấy 76% nhân viên cảm thấy thiếu kỹ năng để làm việc trong môi trường tập trung vào công nghệ số.

Điều này cho thấy vai trò của đào tạo và phát triển nguồn nhân lực (L&D) đã trở nên cấp thiết và đã thúc đẩy các doanh nghiệp phải thiết lập quy trình đào tạo và phát triển nhân lực chuyên nghiệp. Trong bài viết hôm nay, hãy cùng MONA SkillHub giải mã đào tạo và phát triển là gì và những điều cần lưu ý khi triển khai L&D cho doanh nghiệp.

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực là gì?

Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực (Learning & Development – L&D) là quy trình do doanh nghiệp chủ động tổ chức nhằm cung cấp, cập nhật và nâng cao kiến thức, kỹ năng cũng như phát triển tư duy làm việc cho đội ngũ nhân viên. Hoạt động này giúp nhân viên vừa có thể hoàn thành tốt công việc hiện tại, vừa sẵn sàng để đảm nhận những vai trò và nhiệm vụ mới.

Đào tạo và phát triển nhân lực bao gồm hai phạm trù tương hỗ lẫn nhau. Trong đó, hoạt động đào tạo tập trung vào cung cấp kiến thức và kỹ năng cụ thể, ngắn hạn để đáp ứng yêu cầu công việc ở vị trí hiện tại. Còn phát triển hướng đến bồi dưỡng tiềm năng, xây dựng năng lực dài hạn cho nhân viên. Từ đó, đảm bảo nhân viên liên tục nâng cao năng lực, thúc đẩy hiệu suất làm việc cá nhân và tạo ra động lực tăng trưởng bền vững cho tổ chức.

Vai trò quan trọng của đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

L&D không chỉ là hoạt động hỗ trợ mà còn đảm nhiệm vai trò chủ chốt quyết định đến khả năng cạnh tranh và sự phát triển của doanh nghiệp. Khi đầu tư đúng mức và xây dựng các chương trình L&D bài bản sẽ mang lại những lợi ích trọng tâm như sau:

• Thu hút và giữ chân nhân sự chất lượng: Cơ hội nâng cao kỹ năng (upskilling) và đào tạo chuyên sâu là một yếu tố then chốt để giữ chân nhân tài. Thống kê cho thấy phần lớn người lao động đánh giá cao cơ hội phát triển nghề nghiệp khi lựa chọn nhà tuyển dụng, điều này giúp doanh nghiệp tạo dựng lợi thế cạnh tranh trên thị trường lao động.
• Tăng trải nghiệm, sự gắn kết và hiệu suất nhân viên: Khi được cung cấp cơ hội học hỏi liên tục, nhân viên cảm thấy tự tin và được truyền cảm hứng, từ đó tăng cường tinh thần làm việc, sự hài lòng trong công việc và mức độ gắn kết mạnh mẽ với tổ chức.
• Thu hẹp khoảng cách kỹ năng (Skill-Gap): Các chương trình đào tạo lại và nâng cao kỹ năng (reskilling và upskilling) giúp đội ngũ nhân viên nhanh chóng thích nghi với tốc độ phát triển của công nghệ và thay đổi của thị trường. Điều này đảm bảo tổ chức luôn có đủ nguồn nhân lực với năng lực cần thiết cho tương lai.
• Trao quyền và xây dựng đội ngũ lãnh đạo kế thừa: Cung cấp cơ hội đào tạo và phát triển nhân lực giúp trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng cho nhân viên để họ sẵn sàng đảm nhận trách nhiệm mới. Đây là hoạt động thiết yếu trong chiến lược kế nhiệm (succession plan), tạo ra thế hệ lãnh đạo nội bộ vững mạnh cho tổ chức.

-> Trong môi trường kinh doanh nhiều biến động, nhân sự thường rời đi khi không còn nhìn thấy lộ trình phát triển rõ ràng cho bản thân. Việc đầu tư vào đào tạo giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực đội ngũ, tạo cảm giác an tâm và gia tăng sự gắn bó lâu dài. Video dưới đây sẽ chia sẻ vì sao đào tạo nội bộ chính là nền tảng quan trọng để giữ chân nhân tài và phát triển tổ chức bền vững:

Những điều doanh nghiệp cần biết về đào tạo và phát triển nhân sự

Để hoạt động đào tạo và phát triển nguồn nhân lực đạt hiệu quả tối ưu, các nhà lãnh đạo và đội ngũ L&D cần có cái nhìn toàn diện về bản chất, vai trò liên kết và xu hướng công nghệ. Dưới đây là tất tần tật thông tin quan trọng mà quý doanh nghiệp cần hiểu rõ:

Đào tạo là đầu tư, không phải chi phí

Mặc dù đầu tư cho đào tạo và phát triển nhân viên chiếm một khoản nhân sách đáng kể, nhưng doanh nghiệp cần nhìn nhận đây là một khoản đầu tư mang tính thiết yếu và bắt buộc. Nếu không triển khai, tổ chức có nguy cơ đối mặt với tình trạng đội ngũ nhân sự suy giảm chất lượng và thiếu động lực làm việc. Bởi đầu tư vào L&D không chỉ làm tăng khả năng làm việc hiệu quả mà còn thúc đẩy sự sáng tạo, giúp nhân viên tìm ra các giải pháp mới trong môi trường cạnh tranh hiện nay.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý không nên yêu cầu nhân viên chịu chi phí tham gia các khóa học, vì điều này có thể tạo ra sự phản đối và làm giảm động lực phát triển của họ.

L&D có mối quan hệ tới chiến lược của doanh nghiệp

Các chương trình đào tạo và phát triển nhân lực không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức, kỹ năng mà còn phải phản ánh sâu sắc tầm nhìn và chiến lược dài hạn của doanh nghiệp.

Chương trình L&D cần được thiết kế để tương thích với tầm nhìn chiến lược, nghĩa là những nội dung nhân viên học được phải góp phần vào việc thực hiện mục tiêu dài hạn. Điều này góp phần xây dựng và phát triển nhân sự có năng lực đối mặt với sự biến động của ngành và chuẩn bị cho thế hệ lãnh đạo tương lai.

L&D cần liên kết với hiệu suất công việc

Để đảm bảo chương trình L&D mang lại giá trị thực sự cho doanh nghiệp, cần phải thiết lập sự tương quan rõ ràng giữa nội dung đào tạo và nhiệm vụ cụ thể mà nhân viên thực hiện hàng ngày.

Việc liên kết L&D với hiệu suất làm việc giúp đảm bảo kiến thức và kỹ năng được học có thể ứng dụng một cách hiệu quả trong bối cảnh thực tế của công việc. Khi nhân viên thấy rằng những kiến thức họ học có thể cải thiện công việc hàng ngày, họ sẽ cảm thấy hứng thú hơn, từ đó nâng cao hiệu suất làm việc và góp phần tích cực vào sự phát triển chung của tổ chức.

Công nghệ làm thay đổi đào tạo và phát triển nhân lực

Sự tiến bộ của công nghệ đã gây ra sự biến đổi đáng kể trong quá trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Vai trò của công nghệ, đặc biệt là các nền tảng và phần mềm quản lý đào tạo trực tuyến (Elearning/LMS), là không thể bỏ qua.

Những công cụ này cho phép nhân viên có thể học tập mọi lúc, mọi nơi theo thời gian thuận lợi của họ, đồng thời tạo điều kiện cho sự tương tác trực tiếp giữa nhân viên, giảng viên và đồng nghiệp từ xa.

Một xu hướng nổi bật là tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) vào L&D, giúp phân tích dữ liệu học tập của từng cá nhân và điều chỉnh chương trình học tập cho phù hợp với nhu cầu và khả năng riêng, từ đó tăng hiệu quả của chương trình đào tạo và phát triển.

Quy trình đào tạo và phát triển nhân lực

Để xây dựng một quy trình L&D hiệu quả, doanh nghiệp có thể tham khảo các bước triển khai chiến lược sau:

Xác định mục tiêu của doanh nghiệp

Việc đầu tiên trong quy trình là xác định rõ ràng mục tiêu mà hoạt động đào tạo cần đạt được. Mục tiêu rõ ràng sẽ giúp doanh nghiệp định hướng cách tiếp cận phù hợp, từ đó tiết kiệm chi phí và thời gian quản lý một cách đáng kể. Doanh nghiệp cần nhận diện mục tiêu trọng tâm trong từng giai đoạn phát triển để tập trung nguồn lực, tránh bị phân tán vào các vấn đề không quan trọng khi triển khai L&D.

Xác định nhu cầu nguồn lực

Sau khi đã có mục tiêu, doanh nghiệp cần phân bổ nguồn lực hợp lý. Mỗi tổ chức đều có những yêu cầu riêng về số lượng, chất lượng, kỹ năng và trình độ của nhân sự, tùy thuộc vào sản phẩm hoặc dịch vụ đang cung cấp.

Để xác định nhu cầu nhân lực và đưa ra định hướng phát triển phù hợp, cần phân tích kỹ lưỡng hai nhóm yếu tố:

• Yếu tố nội tại (bên trong doanh nghiệp): Bao gồm mục tiêu chiến lược, tầm nhìn dài hạn, cơ cấu nguồn nhân lực đang có, văn hóa tổ chức và giai đoạn phát triển hiện tại của doanh nghiệp.
• Yếu tố bên ngoài: Gồm các yếu tố thị trường như tình hình dân số, tiến bộ công nghệ, bối cảnh kinh tế – chính trị, cung cầu lao động, xu hướng ngành nghề, các quy định pháp lý và hoạt động của đối thủ cạnh tranh.

Thông qua việc kết hợp đánh giá cả hai yếu tố này giúp doanh nghiệp xây dựng dự báo chính xác và toàn diện về nhu cầu đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong tương lai, từ đó duy trì lợi thế cạnh tranh.

Phân tích thực trạng lao động của doanh nghiệp

Phân tích chi tiết tình hình nhân sự hiện tại là bước quan trọng tiếp theo để xây dựng chương trình L&D hiệu quả. Bước này giúp tổ chức tìm ra những điểm yếu cần cải thiện và phát huy điểm mạnh:

• Xác định khoảng trống kỹ năng (Skill Gap): Việc làm này giúp phát hiện những thiếu hụt về kỹ năng và kiến thức của nhân viên. Nhờ đó, tổ chức tập trung vào việc đào tạo các kỹ năng cần thiết, đảm bảo nhân viên thực hiện công việc một cách tối ưu.
• Xác định các vị trí ưu tiên phát triển: Giúp nhận diện những vị trí trọng yếu mà việc thiếu hụt nhân lực có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, cần được ưu tiên đào tạo và phát triển.
• Đánh giá nhân sự: Có thể xác định được những nhân viên có tiềm năng và đạt hiệu suất cao, từ đó cung cấp các chương trình đào tạo phù hợp nhằm phát huy tối đa năng lực của họ.
• Xác định nhu cầu phát triển cụ thể: Xác định nhu cầu đào tạo cho từng nhóm nhân viên hoặc cá nhân, từ đó tối ưu hóa việc sử dụng nguồn lực và đảm bảo hiệu quả của các chương trình L&D.

Xây dựng kế hoạch triển khai quy trình đào tạo và phát triển

Dựa trên nhu cầu và mục tiêu đã được xác định, doanh nghiệp cần phát triển một chương trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực rõ ràng, chi tiết, bao gồm cả kế hoạch đào tạo ngắn hạn và chiến lược phát triển dài hạn:

Thiết lập kế hoạch dài hạn:

• Thiết kế tài liệu: Chuẩn bị các tài liệu cần thiết như slide thuyết trình, giáo trình và các công cụ hỗ trợ cho quá trình đào tạo.
• Hoạch định ngân sách: Tính toán chi phí đào tạo nhân viên bao gồm lương cho giảng viên, dụng cụ học tập, chi phí trang thiết bị và số lượng nhân sự tham gia chương trình.
• Lựa chọn phương pháp đào tạo: Áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để tăng tính tương tác, tạo sự trao đổi hai chiều giữa người dạy và người học giúp nhân viên cảm thấy hứng thú và tập trung học tập.

Chiến lược phát triển:

• Định hình văn hóa doanh nghiệp: Chú trọng tạo dựng một môi trường làm việc năng động, sáng tạo để tạo tiền đề cho sự phát triển cá nhân của nhân viên.
• Gửi nhân viên đi học thêm: Xây dựng các chương trình bồi dưỡng cho những nhân viên tiềm năng, giúp họ tiếp cận công nghệ và kiến thức tiên tiến từ bên ngoài.
• Luân chuyển nhân sự: Đưa nhân viên thử sức ở các vị trí khác, giúp họ khám phá khả năng tiềm ẩn và phát triển thêm kỹ năng mới, xây dựng đội ngũ linh hoạt.
• Đề cử nhân viên có tiềm năng vào dự án chủ chốt: Quản lý đề bạt những nhân viên xuất sắc, có tiềm năng vào các dự án quan trọng để họ có cơ hội tiếp xúc với quy trình làm việc mới, từ đó tích lũy kinh nghiệm và phát triển góc nhìn toàn diện hơn.

Triển khai quy trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực

Triển khai quy trình đào tạo là bước hiện thực hóa những mục tiêu đã đề ra. Sau khi đã xác định mục tiêu, nhu cầu và nội dung, doanh nghiệp sẽ tiến bằng hai hình thức đào tạo chính:

• Đào tạo trực tiếp (On-the-Job Training – OJT): Phương pháp này tập trung vào việc huấn luyện nhân viên trực tiếp tại môi trường làm việc thực tế, gắn liền với nhiệm vụ hàng ngày của họ.
• Đào tạo gián tiếp (Off-the-Job Training): Phương pháp này tập trung vào việc đào tạo nhân viên ngoài môi trường làm việc thực tế, thường diễn ra tại các lớp học, khóa học trực tuyến (Elearning), hoặc tại các trung tâm đào tạo chuyên biệt.

Nâng cấp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực với phần mềm MONA SkillHub

Với gần 10 năm đồng hành cùng hàng trăm doanh nghiệp từ SME đến tập đoàn, MONA nhận thấy rằng thách thức lớn nhất không nằm ở việc doanh nghiệp thiếu nỗ lực, mà nằm ở việc chưa có một nền tảng đào tạo đủ linh hoạt – đồng bộ – và có khả năng đo lường rõ ràng hiệu quả học tập.

Phần mềm đào tạo MONA SkillHub được thiết kế để giải quyết trọn vẹn bài toán đào tạo và phát triển nhân lực, giúp doanh nghiệp xây dựng hệ sinh thái đào tạo nội bộ xuyên suốt và đo lường tiến độ chính xác, kịp thời.

Các tính năng nổi bật của phần mềm MONA SkillHub giúp tối ưu đào tạo và phát triển nhân sự:

• Chống tua video giúp đảm bảo nhân viên tiếp thu đầy đủ nội dung trong lần học đầu tiên
• Học theo lộ trình cho phép xây dựng chuẩn năng lực rõ ràng, học sai thứ tự sẽ tự động khóa để tránh bỏ sót kiến thức nền
• Tùy chỉnh tỷ lệ hoàn thành từ 80 đến 100 phần trăm, giúp kiểm soát chất lượng học tập
• Giao khóa học và đặt deadline theo từng phòng ban, vị trí và mục tiêu năng lực cụ thể
• Kiểm tra định kỳ – cấp hoặc gia hạn chứng chỉ, duy trì chuẩn chuyên môn theo chu kỳ
• Nhắc học tự động, tăng tính chủ động của nhân viên trong lộ trình phát triển năng lực
• Chống gian lận học tập, đảm bảo kết quả đánh giá phản ánh đúng năng lực thật

Những tính năng này không chỉ giúp doanh nghiệp đào tạo hiệu quả hơn, mà còn tạo ra lộ trình phát triển nhân sự rõ ràng, giúp đội ngũ nâng cấp liên tục và bền vững. Hãy liên hệ với MONA qua Hotline 1900 636 648 để được tư vấn chi tiết và xem demo hệ thống.

Có thể thấy, đầu tư vào con người chính là đầu tư vào tương lai bền vững của doanh nghiệp. Bằng cách triển khai một quy trình đào tạo và phát triển nguồn nhân lực bài bản, tổ chức không chỉ nâng cao hiệu suất làm việc hiện tại mà còn xây dựng một đội ngũ nhân sự linh hoạt, sẵn sàng thích ứng với mọi sự thay đổi của thời đại. Hy vọng những thông tin mới được MONA chia sẻ trên đây sẽ hữu ích với doanh nghiệp bạn.